तज्ञ स्त्रीरोगतज्ञांकडून एक्टोपिक गर्भधारणा उपचार

बर्याच प्रकरणांमध्ये, नियमित आरोग्य तपासणीदरम्यान एक्टोपिक गर्भधारणेचे निदान केले जाते. त्याव्यतिरिक्त, ट्रान्सवजाइनल अल्ट्रासाऊंड स्कॅनद्वारे एक्टोपिक गर्भधारणेचे निदान केले जाऊ शकते. गर्भ रोपणाचे नेमके स्थान शोधण्यासाठी डॉक्टर योनीमध्ये एक लहान प्रोब घालतात. ही एक अतिशय सोपी प्रक्रिया आहे आणि त्यासाठी भूल देण्याची आवश्यकता नाही.

मेथोट्रेक्सेट केवळ डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शनवर उपलब्ध आहे. हे औषध तोंडावाटे किंवा योनीमार्गाने घेतले जाऊ शकते. तोंडी घेतल्यास ते इतर कोणत्याही औषधाप्रमाणे पाण्याबरोबर घेणे आवश्यक आहे. मेथोट्रेक्सेट पूर्व-भरलेल्या इंजेक्शन पेन किंवा सिरिंजद्वारे त्वचेत इंजेक्शन देखील दिले जाऊ शकते. औषध घेण्याचा उत्तम मार्ग डॉक्टरसुचवू शकतात.

भारतात एक्टोपिक गर्भधारणेसाठी शस्त्रक्रियेच्या उपचारांचा सरासरी खर्च सुमारे ४५,००० ते ६०,००० रुपये आहे.

मेथोट्रेक्सेट सहसा घेणे सुरक्षित असते आणि औषधामुळे कोणतेही मोठे दुष्परिणाम होत नाहीत. तथापि, औषधाच्या सामान्य दुष्परिणामांमध्ये मूत्र किंवा मलमध्ये रक्त, काळे आणि टॅरी मल, वेगवान हृदयाचे ठोके, रक्ताच्या उलट्या, ओटीपोटात पेटके, तोंडात आणि ओठांच्या सभोवतालचे फोड, त्वचेवर पुरळ आणि खाज सुटणे, पापण्या, हात आणि पाय सूज येणे यांचा समावेश असू शकतो. हे सहसा महत्त्वपूर्ण दुष्परिणाम नसतात आणि योग्य औषधांसह निघून जातात.

मेथोट्रेक्सेट औषध प्रारंभिक एक्टोपिक गर्भधारणेसाठी एक प्रभावी उपचार आहे. जर एक्टोपिक गर्भधारणेमुळे रक्तस्त्राव होत नसेल तर त्यावर औषधाने उपचार केला जाऊ शकतो, पेशींची वाढ थांबविली जाऊ शकते आणि विद्यमान पेशी विरघळल्या जाऊ शकतात. परंतु, जर एक्टोपिक गर्भधारणा उशीरा आढळली तर त्यास शस्त्रक्रियेची आवश्यकता असते.

ओटीपोटात किंवा लॅप्रोस्कोपिक असो, एक्टोपिक गर्भधारणेसाठी शस्त्रक्रिया हा सर्वात प्रभावी उपचार आहे. शस्त्रक्रिया एक्टोपिक ऊतीपूर्णपणे काढून टाकण्याची खात्री देते आणि नंतर सहसा इतर कोणत्याही प्रकारच्या उपचारांची आवश्यकता नसते.

एक्टोपिक गर्भधारणेच्या उपचारांसाठी औषधे आणि शस्त्रक्रिया दोन्ही प्रभावी आहेत. जर एक्टोपिक गर्भधारणेमुळे रक्तस्त्राव होत नसेल तर ते औषधांसह सुरक्षितपणे काढून टाकले जाऊ शकते. परंतु जर एक्टोपिक गर्भधारणेमुळे जास्त रक्तस्त्राव होत असेल तर त्याला आपत्कालीन शस्त्रक्रियेची आवश्यकता असू शकते. हे एकतर ओटीपोटात चीरा किंवा लॅप्रोस्कोपिकद्वारे केले जाऊ शकते.

सरासरी, एक्टोपिक गर्भधारणेस 45-60 मिनिटे लागतात. तथापि, रुग्णाला चेतना येईपर्यंत तयारी आणि शस्त्रक्रियेनंतरचा वेळ लक्षात घेता, संपूर्ण प्रक्रियेस सुमारे 2-4 तास लागू शकतात.

जेव्हा एक्टोपिक गर्भधारणेमुळे जास्त रक्तस्त्राव होतो तेव्हा शस्त्रक्रियेची आवश्यकता असते. डॉक्टर ओटीपोटात किंवा लॅप्रोस्कोपिक शस्त्रक्रियेद्वारे या अवस्थेचा उपचार करू शकतात.

सहसा, आपण ऑपरेशनच्या 24 तासांनंतर आंघोळ करू शकता. जेव्हा आपण अंघोळ करता तेव्हा आपल्या सभोवताल कोणीतरी असणे चांगली कल्पना आहे, जर आपल्याला ते अवघड किंवा अस्वस्थ वाटत असेल तर.

एक्टोपिक गर्भधारणेवर उपचार घेतल्यानंतर गर्भधारणेचा प्रयत्न करण्यापूर्वी जोडप्याने किती काळ थांबावे याबद्दल कोणतीही निश्चित वेळ नाही. परंतु, स्त्रीरोगतज्ञ एक्टोपिक गर्भधारणेच्या उपचारानंतर गर्भधारणा करण्याचा प्रयत्न करण्यापूर्वी कमीतकमी 3 महिने किंवा दोन पूर्ण मासिक पाळीची प्रतीक्षा करण्याचा सल्ला देतात.

एक्टोपिक गर्भधारणा शस्त्रक्रियेनंतर, आपल्याला काही आठवडे वेदना आणि अस्वस्थता जाणवू शकते. औषधांसह एक्टोपिक गर्भधारणेच्या उपचारांच्या बाबतीत, आपल्याला एक किंवा दोन आठवड्यांसाठी ओटीपोटात पेटके येऊ शकतात. इतर अधूनमधून होणारे दुष्परिणाम (15 टक्के स्त्रियांवर परिणाम करणारे) मळमळ, उलट्या, अपचन, तोंडाचे अल्सर, प्रकाशाची संवेदनशीलता किंवा थकव्याची भावना यांचा समावेश आहे. गर्भधारणा संपुष्टात आल्याची भावना देखील बर्याच स्त्रियांमध्ये भावनिक उद्रेकास कारणीभूत ठरू शकते.

होय, एक्टोपिक गर्भधारणा शस्त्रक्रियेनंतर रक्तस्त्राव होणे ही एक सामान्य घटना आहे. शस्त्रक्रियेनंतर, आपल्याला योनीतून मासिक पाळीप्रमाणेच रक्तस्त्राव होऊ शकतो. हे सुमारे 7-10 दिवस टिकू शकते. परंतु, जर रक्तस्त्राव जास्त काळ सुरू राहिला किंवा असामान्यपणे जड असेल तर आपल्याला लवकरात लवकर आपल्या ओबी-गायन डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

एक्टोपिक गर्भधारणेच्या उपचारानंतर प्रत्येक महिलेचे शरीर भिन्न प्रतिक्रिया देते. त्यामुळे गर्भधारणेच्या शस्त्रक्रियेनंतर तिला मासिक पाळी येण्याची अपेक्षा किती वेळात करता येईल, याची निश्चित वेळ नाही. सहसा, स्त्रियांना शस्त्रक्रियेनंतर चार ते सहा आठवड्यांच्या आत पुढील कालावधी मिळतो. परंतु, काही स्त्रियांना जास्त वेळ लागू शकतो. एक्टोपिक गर्भधारणा शस्त्रक्रियेनंतरचा पहिला कालावधी सहसा जड असतो आणि जास्त काळ टिकतो. परंतु, दोन ते चार मासिक पाळीच्या आत ते सामान्य झाले पाहिजे.

लॅप्रोस्कोपिक सालपिंगेक्टॉमी (फॅलोपियन ट्यूब रिमूव्हल शस्त्रक्रिया) नंतर बहुतेक स्त्रिया काही दिवसांतच बरे होतात. परंतु, शस्त्रक्रियेनंतर किमान १४ दिवस तिने पुरेशी विश्रांती घ्यावी आणि कोणतेही शारीरिक कठोर काम टाळावे, असे सुचवले जाते.

फॅलोपियन ट्यूब काढून टाकण्याच्या शस्त्रक्रियेनंतर एक महिन्यापर्यंत रक्तस्त्राव होणे सामान्य आहे. परंतु जर रक्तस्त्राव खूप भारी असेल आणि एका दिवसात अनेक सॅनिटरी पॅड भिजवत असेल तर आपल्याला आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

भारतात एक्टोपिक गर्भधारणेच्या उपचारांचा सरासरी खर्च साधारणत: ४५,००० ते ६०,० रुपयांपर्यंत असतो.