भारतात मिनिमली इनव्हेसिव्ह हिप रिप्लेसमेंट सर्जरी

हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियांचे प्रकार

टोटल हिप रिप्लेसमेंट

एकदा भूल दिली गेल्यानंतर, शल्यचिकित्सक आर्थ्रोस्कोप घालण्यासाठी आणि खराब झालेले हिप सांधे काढून त्याजागी हिप इम्प्लांट लावण्यासाठी हिपच्या बाजूला चीरा देईल.

अर्धवट हिप रिप्लेसमेंट

हेमिथ्रोप्लास्टी म्हणून देखील ओळखले जाते, हिप जॉइंटच्या केवळ एका बाजूची जागा घेते. अर्धवट हिप रिप्लेसमेंट सहसा अशा रूग्णांमध्ये केले जाते ज्यांचे नितंब फ्रॅक्चर झाले आहेत किंवा सांध्याच्या केवळ एका बाजूला अधःपतन झाले आहे.

हिप पुनर्संचयित

अशी प्रक्रिया ज्यामध्ये फक्त सॉकेटचा भाग आणि फेमोरल डोके बदलले जाते. किरकोळ हिप डीजेनेरेशन असलेल्या तरुण, अधिक सक्रिय रूग्णांसाठी हिप रिसर्फेसिंग प्रक्रियेस प्राधान्य दिले जाते.

कसे हिप बदलण्याची शक्यता तयार करण्यासाठी?

ऑर्थोपेडिक सर्जन हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेची तयारी करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे प्रदान करेल. हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर परत आल्यावर गोष्टी सहज उपलब्ध होतील आणि पुनर्प्राप्तीच्या कालावधीत आपल्याला अस्वस्थता कमी होईल यासाठी आपण आपले घर आधी तयार करा असे सुचवू शकतात. प्रक्रिया सोपी आणि सुरळीत करण्यासाठी पुनर्प्राप्ती दरम्यान एखाद्यास आपल्याबरोबर राहण्याची व्यवस्था करणे नेहमीच एक चांगला पर्याय असतो. 

आपला हिप सर्जन आपल्याला हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेची प्रक्रिया, जोखीम आणि फायदे समजावून सांगेल आणि त्याबद्दलच्या आपल्या सर्व शंकांचे निरसन केले जाईल जेणेकरून आपण पूर्णपणे माहितीपूर्ण निर्णय घेऊ शकाल. आपण शस्त्रक्रिया करण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर, आपला सर्जन आपल्या संपूर्ण वैद्यकीय इतिहासाचे विश्लेषण करेल आणि आपले आरोग्य चांगले आहे आणि शस्त्रक्रिया करण्यास पात्र आहात याची खात्री करण्यासाठी काही निदान चाचण्या आणि स्कॅन करेल. 

शस्त्रक्रियेपूर्वी 8-12 तास आपल्याला काहीही खाऊ नये अशी शिफारस केली जाईल आणि शस्त्रक्रियेपूर्वी भूल दिली जाईल, ज्यामुळे शस्त्रक्रियेदरम्यान आपल्याला झोप येईल. याव्यतिरिक्त ऑर्थोपेडिक सर्जन आपल्या केसच्या आधारे इतर काही विशिष्ट खबरदारीची विनंती करू शकतात.

हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर मी काय करावे?

हिप रिप्लेसमेंट पुनर्प्राप्तीस सामान्यत: 2-4 आठवडे लागतात, परंतु हे रुग्णाचे वय, आरोग्य, आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या वैद्यकीय परिस्थिती, पोषण, जीवनशैली यासारख्या बर्याच घटकांवर अवलंबून असते. मधुमेह किंवा सवयीचे धूम्रपान करणारे इत्यादी रुग्णांमध्ये पुनर्प्राप्तीस जास्त वेळ लागू शकतो. कमीतकमी आक्रमक हिप रिप्लेसमेंटनंतर रुग्ण त्याच दिवशी चालू शकतात. तथापि, पुनर्प्राप्ती हळूहळू होते आणि बहुतेक रूग्णांना कोणत्याही आधाराशिवाय त्यांचे दैनंदिन क्रियाकलाप पुन्हा सुरू करण्यासाठी शस्त्रक्रियेनंतर कमीतकमी 6 आठवडे थांबण्याची आवश्यकता असते. धावणे, उड्या मारणे यासारख्या क्रीडा आणि उच्च प्रभाव असलेल्या क्रियाकलापांसाठी त्यांनी कमीतकमी 3 ते 6 महिने थांबावे.

हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रिया का आवश्यक आहे?

हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रिया खालील अटी असलेल्या रूग्णांमध्ये केली जाते:

• हिप ऑस्टियोआर्थरायटिस: ऑस्टियोआर्थरायटिस, ज्याला डिजनरेटिव्ह जॉइंट डिसीज (डीजेडी) म्हणून देखील ओळखले जाते, हा संधिवाताचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे. संरक्षणात्मक उपास्थि घातल्यामुळे सांध्याचे अधःपतन होते ज्यामुळे वय, जखम इत्यादींमुळे कालांतराने हाडांच्या टोकांना कुशन मिळते. 
• संधिवात: संधिवात हा एक ऑटोइम्यून डिसऑर्डर आहे ज्यामुळे नितंबाच्या सांध्याची जळजळ आणि क्षरण होते.
• ऑस्टिओनेक्रोसिस: हे हिप जॉइंटचे एव्हॅस्क्युलर नेक्रोसिस आहे, म्हणजे रक्त आणि ऑक्सिजन पुरवठ्याच्या कमतरतेमुळे हिप जॉइंट हाडांच्या पेशींचा मृत्यू.
• हिप सांध्याची गंभीर दुखापत जसे की जटिल हिप फ्रॅक्चर
• हिप संयुक्त मध्ये ट्यूमर

हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेसाठी रिकव्हरी टिप्स

खाली काही टिपा आहेत ज्या आपल्याला हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर सुरळीतपणे बरे होण्यास मदत करतील- 

• शल्यचिकित्सकाने शिफारस केलेले फिजिओथेरपी सत्र वगळू नका. 
• फिजिओथेरपिस्टच्या सल्ल्यानुसार १०-१५ मिनिटे नियमित चालणे. 
• कोणत्याही प्रकारच्या संसर्गाचा धोका कमी करण्यासाठी शस्त्रक्रिया क्षेत्र स्वच्छ आणि कोरडे ठेवा. 
• हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर गुंतागुंत होऊ शकणार्या कठोर क्रियाकलाप टाळा. 
• आपले नितंब अचानक किंवा 90 डिग्रीपेक्षा जास्त वाकवू नका कारण यामुळे शस्त्रक्रियेच्या ठिकाणी जास्त दबाव येऊ शकतो. 
• शल्यचिकित्सकाच्या शिफारशीनुसार वेळेवर पूरक आहारासह औषधे घ्या. 
• नवीन हिपचे विस्थापन आणि नुकसान टाळण्यासाठी हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर कमीतकमी 2 आठवड्यांनंतर चालण्यासाठी ऊस किंवा वॉकर समर्थन वापरा. 
• पट्टी काढू नका किंवा स्वत: शस्त्रक्रिया साइटभोवती ड्रेसिंग बदलू नका. 
• निरोगी पुनर्प्राप्तीस प्रोत्साहित करण्यासाठी प्रथिने, जीवनसत्त्वे आणि पोषक तत्वांनी समृद्ध असलेले निरोगी अन्न खा. 
• जर आपल्याला काही विचित्र चिन्हे दिसली किंवा शस्त्रक्रियेच्या ठिकाणी तीव्र वेदना होत असतील तर ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. 
• जेव्हा आपल्याला उभे राहण्याची आवश्यकता असेल तेव्हा नेहमीच आधार घ्या.
• जास्त वेळ बसू नका कारण यामुळे नव्याने बदललेल्या हिप जॉइंटवर दबाव येऊ शकतो. 

हिप रिप्लेसमेंटनंतर टाइमलाइन

हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर पुनर्प्राप्तीस थोडा जास्त वेळ लागू शकतो. तथापि, त्यांनी केलेल्या हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेच्या प्रकारानुसार पुनर्प्राप्तीची वेळ एका रुग्णापासून दुसर्या रुग्णामध्ये भिन्न असू शकते. सामान्यत: हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर पुनर्प्राप्तीची वेळ खालीलप्रमाणे दिसू शकते-

• हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर 1-3 दिवस

– बेडवरून उठण्यासाठी आणि एका ठिकाणाहून दुसर्या ठिकाणी हळूहळू जाण्यासाठी वॉकर वापरण्यासाठी आपल्याला मदतीची आवश्यकता असेल.

– डॉक्टर पहिल्या आठवड्यासाठी औषधे लिहून देतात ज्यात वेदना शामक आणि स्नायू शिथिल करणारे असतात. 

• हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर 3-6 दिवस

-वॉकर किंवा कच-याच्या सहाय्याने सहज चालणे सुरू करा.

– हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर असामान्य इंजेक्शन न दाखवल्यास तुम्हाला रुग्णालयातून डिस्चार्ज मिळेल. 

– शस्त्रक्रियेनंतर गुंतागुंत होण्याची शक्यता दूर करण्यासाठी आपल्या ऑर्थोपेडिक डॉक्टरांच्या सर्व मार्गदर्शक सूचनांचे अनुसरण करा.

• 6-12 दिवस हिप बदलण्याची शक्यता शस्त्रक्रिया नंतर

– रिप्लेसमेंट हिप जॉइंटची गतिशीलता पुनर्संचयित करण्यासाठी सर्व फिजिओथेरपी सत्रांना उपस्थित रहा. 

– ऑर्थोपेडिक सर्जनने लिहून दिलेली औषधे या वेळेपर्यंत कमी होतील.

– पायात रक्ताच्या गुठळ्या होऊ नयेत म्हणून रक्ताभिसरण राखण्यासाठी हळूहळू पण शक्य तितके हलवा.

• हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर 3-6 आठवडे

– आपण कोणत्याही समस्येशिवाय नियमित क्रियाकलाप पुन्हा सुरू करण्यास सक्षम असाल. तथापि, कठोर क्रियाकलाप टाळण्याचा आणि जड वस्तू निवडण्याचा सल्ला दिला जातो. 

– कोणत्याही मदतीशिवाय तुम्ही सहज पणे गाडी चालवू शकता. परंतु वाहन चालविणे पुन्हा सुरू करण्यापूर्वी आपल्या शल्यचिकित्सकांचा सल्ला घेणे नेहमीच एक चांगला पर्याय असतो. 

– पुनर्संचयित गतिशीलतेसह आपण सामान्य क्रियाकलाप पुन्हा सुरू करण्यास सक्षम असाल. 

केस अभ्यास

राज सिन्हा (बदललेले नाव) हे 3 महिन्यांपासून तीव्र वेदनांनी त्रस्त होते आणि वेदना व्यवस्थापित करण्यासाठी पेन किलर घेत होते. त्यांच्या मुलाने प्रिस्टिन केअरशी संपर्क साधला आणि आम्हाला श्री. सिन्हा यांच्या स्थितीबद्दल माहिती दिली, तसेच त्यांना वेदना, अस्वस्थता आणि चालण्यास आणि बसण्यात अडचण यासारख्या काही लक्षणांबद्दल माहिती दिली. 

आमच्या वैद्यकीय समन्वयकांनी आमचे एक तज्ज्ञ ऑर्थोपेडिक डॉक्टर डॉ. आशिष तनेजा यांच्याकडे त्यांची अपॉइंटमेंट बुक केली. डॉक्टरांनी स्थिती आणि त्याच्या तीव्रतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी संपूर्ण निदान केले. खराब झालेल्या हिप जॉइंट आणि त्याच्या सभोवतालच्या ऊतींची स्पष्ट प्रतिमा मिळविण्यासाठी त्यांनी एक्स-रे, एमआरआय आणि इतर इमेजिंग चाचण्यांसारख्या काही निदान चाचण्या सुचविल्या. 

सिन्हा यांना हिप आर्थरायटिसचा गंभीर आजार असल्याचे निदान झाले आणि भविष्यातील गुंतागुंत टाळण्यासाठी त्यांना हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेचा सल्ला देण्यात आला. डॉ. बन्सल यांनी हिप जॉइंटची गतिशीलता कमी करण्यासाठी आर्थ्रोस्कोपीची शिफारस केली. सिन्हा 4 दिवस रुग्णालयात राहिले आणि जेव्हा त्यांना सामान्य लक्षणे दिसली तेव्हा त्यांना डिस्चार्ज देण्यात आला. हिप रिप्लेसमेंट शस्त्रक्रियेनंतर १०-१४ दिवसांतच त्यांनी नियमित हालचाली सुरू केल्या आणि बरे झाले.