भारतात लॅप्रोस्कोपिक नाभीसंबधीचा हर्निया दुरुस्ती शस्त्रक्रिया

शस्त्रक्रियेची तयारी कशी करावी?

नाभीसंबधीच्या हर्निया शस्त्रक्रियेची तयारी करण्यासाठी, खालील चरणांचे अनुसरण करा- 

• शस्त्रक्रियेच्या कमीतकमी 6-8 तास आधी काहीही खाणे किंवा पिणे टाळा. 
• डॉक्टरांना औषधांची यादी द्या जेणेकरून ते शस्त्रक्रियेसाठी शरीरतयार करण्यासाठी आवश्यक समायोजन करू शकतील. 
• प्रक्रियेदरम्यान कोणती भूल वापरणे योग्य ठरेल याचे विश्लेषण करण्यासाठी भूलतज्ज्ञ प्रश्नांची मालिका विचारेल. 
• शस्त्रक्रियेपूर्वी कमीतकमी एक आठवडा डॉक्टर अॅस्पिरिन, रक्त पातळ करणारी औषधे, दाहक-विरोधी औषधे इत्यादी घेणे थांबविण्यास सांगतील कारण यामुळे रक्तस्त्राव होण्याचा संभाव्य धोका वाढतो. 
• कोणत्याही अंतर्निहित अवस्थेचा धोका दूर करण्यासाठी पूर्ण शरीर तपासणी करा जी शस्त्रक्रिया दुरुस्तीच्या परिणाम किंवा यश दराशी तडजोड करू शकते. 
• रुग्णालयात दाखल करण्यापूर्वी अंघोळ करा आणि सैल आणि आरामदायक कपडे घाला. 
• एखाद्या मित्राला किंवा कुटुंबातील सदस्याला आपल्याबरोबर राहण्यास सांगा. 

शस्त्रक्रियेनंतर काय अपेक्षा करावी?

शस्त्रक्रियेनंतर लगेचच, आपल्याला किंचित विचलित वाटेल. शस्त्रक्रियेच्या ठिकाणी सुन्नपणा असेल आणि आयव्ही द्रव आणि वेदना औषधे आपल्याला दिली जातील. 

जेव्हा हर्नियाची शस्त्रक्रिया गुंतागुंत न होता केली जाते, तेव्हा सामान्यत: त्याच दिवशी रुग्णाला डिस्चार्ज दिला जातो. तथापि, उपचारांशी संबंधित गुंतागुंत असल्यास, डॉक्टर कमीतकमी एक दिवस रुग्णालयात दाखल होण्याचा सल्ला देऊ शकतात. 

आपल्याला डिस्चार्ज देण्यापूर्वी, डॉक्टर आहार, शारीरिक निर्बंध इत्यादींसह पुनर्प्राप्ती योजना देखील तयार करेल. 

लॅप्रोस्कोपिक हर्निया दुरुस्ती शस्त्रक्रियेचे फायदे

प्रिस्टिन केअर नाभीसंबधीच्या हर्निया दुरुस्तीसाठी लॅप्रोस्कोपिक तंत्र वापरते कारण ते खालील बाबींमध्ये फायदेशीर आहे- 

• प्रक्रियेत अगदी लहान चीरा, म्हणजे कीहोल-आकाराची चीरा समाविष्ट आहे, ज्यामुळे शस्त्रक्रिया कमीतकमी आक्रमक होते. 
• मर्यादित त्वचेच्या ऊती कापल्या जात असल्याने शस्त्रक्रियेनंतर डाग देखील कमी असतात. 
• खुल्या शस्त्रक्रियेपेक्षा रक्तस्त्राव आणि संसर्गाची शक्यता देखील कमी असते. 
• लॅप्रोस्कोपिक हर्निया दुरुस्तीसाठी दीर्घकाळ रुग्णालयात दाखल होण्याची आवश्यकता नसते. त्यामुळे रुग्णाला त्याच दिवशी डिस्चार्ज दिला जातो. 
• पुनर्प्राप्ती जलद आहे आणि शस्त्रक्रियेनंतर गुंतागुंत होण्याची शक्यता कमी आहे. 
• नियमित कामांमध्ये व्यत्यय आणणारी मोठी बाह्य जखम नसल्यामुळे रुग्ण लवकर सामान्य क्रियाकलाप पुन्हा सुरू करू शकतो. 

नाभीसंबधीच्या हर्निया व्यवस्थापनासाठी इतर पर्याय

नाभीसंबधीच्या हर्नियासाठी इतर कोणतेही उपचार पर्याय नाहीत. शस्त्रक्रियेचा एकमेव पर्याय म्हणजे सावधपणे वाट पाहणे. आणि या पद्धतीची शिफारस तेव्हाच केली जाते जेव्हा स्थिती लक्षणात्मक नसते. 

जर नाभीसंबधीच्या हर्नियावर उपचार न केल्यास काय होते?

मग तो नाभीसंबधीचा हर्निया असो किंवा इतर कोणत्याही प्रकारचा हर्निया असो, त्यावर बराच काळ उपचार न करता सोडता कामा नये. अन्यथा पुढील गुंतागुंत निर्माण होऊ शकते- 

• फुगलेल्या ऊतींमुळे नाभीच्या प्रदेशावर अतिरिक्त दबाव येऊ शकतो आणि प्रचंड वेदना होऊ शकतात. 
• पोटाच्या बटणाभोवतीची त्वचा खराब होईल. 
• त्यामुळे रुग्णाला खाणे-पिणे अवघड होणार आहे.
• तीव्र ताप अचानक येईल आणि जाईल. 
• मळमळ होण्याची भावना सातत्याने उपस्थित असेल आणि आपण बर्याचदा फेकून देखील देऊ शकता. 

जेव्हा हर्निएटेड ऊतक ओटीपोटाच्या पोकळीच्या आत अडकते आणि गळा दाबले जाते तेव्हा ही लक्षणे दिसू शकतात. या टप्प्यावर, रुग्णाला आपत्कालीन वैद्यकीय सेवेची आवश्यकता असेल.

शस्त्रक्रियेनंतर पुनर्प्राप्ती आणि परिणाम

नाभीसंबधीच्या हर्निया शस्त्रक्रियेनंतर पुनर्प्राप्तीस सुमारे 3-6 आठवडे लागतात. दुरुस्तीसाठी वापरले जाणारे तंत्र आणि रुग्णाच्या बरे होण्याच्या क्षमतेच्या आधारे प्रत्येक रुग्णासाठी वास्तविक कालावधी वेगळा असू शकतो. जर रुग्ण निरोगी असेल आणि खुली दुरुस्ती केली गेली तर पुनर्प्राप्तीस सुमारे 4-6 आठवडे लागतील. त्याच प्रकरणात, जर लॅप्रोस्कोपिक दुरुस्ती केली गेली तर पुनर्प्राप्तीचा कालावधी सुमारे 3-4 आठवडे असेल. 

जर रुग्णाची तब्येत चांगली नसेल तर पुनर्प्राप्ती लांबणीवर पडते. 

शस्त्रक्रियेनंतर लवकरच नाभीसंबधीच्या हर्निया दुरुस्तीचे परिणाम दिसतील. शस्त्रक्रियेच्या ठिकाणी काही जखम आणि सूज येईल. अवयव मागे ढकलला गेल्याने उभार पूर्णपणे नाहीसा होईल.

शस्त्रक्रियेचे प्रकार

शस्त्रक्रिया हा नाभीसंबधीच्या हर्नियाचा निश्चित उपचार आहे. शस्त्रक्रियेद्वारे, डॉक्टर बाहेर पडलेल्या अवयवाला त्याच्या मूळ स्थितीत परत ढकलतात आणि स्नायूंच्या भिंतीतील छिद्र दुरुस्त करतात. याद्वारे दुरुस्ती केली जाऊ शकते-  

• हर्निओरॅफी (ऊतक दुरुस्ती)

जेव्हा स्नायूंच्या भिंतीतील छिद्र स्नायू उघडण्याच्या बाजूंना शिवून बंद केले जाऊ शकते तेव्हा या प्रकारची हर्निया दुरुस्ती केली जाते. अशा प्रकारे, अतिरिक्त आधाराची आवश्यकता नाही आणि स्नायूंच्या ऊती कालांतराने बरे होतील, ज्यामुळे अंतर्गत अवयवांना धक्का देण्यापासून रोखले जाईल. 

• हर्निओप्लास्टी (मेश रिपेयर)

जाळी दुरुस्ती शस्त्रक्रिया म्हणून देखील ओळखले जाते, या प्रकारच्या हर्निया दुरुस्ती शस्त्रक्रियेमध्ये कृत्रिम किंवा कृत्रिम जाळी वापरणे समाविष्ट आहे. जाळीचे तुकडे छिद्राच्या आकारात अचूकपणे कापले जातात आणि मजबुतीकरण म्हणून कार्य करण्यासाठी स्नायूंच्या ऊतींच्या वर आणि खाली ठेवले जातात. विस्थापन टाळण्यासाठी जाळीचे कोपरे स्नायूंनी शिवले जातात. जाळी अवयवाला स्नायूंच्या भिंतीतून ढकलण्यापासून प्रतिबंधित करते. 

दोन्ही प्रक्रिया हर्नियाच्या उपचारांमध्ये सुरक्षित आणि प्रभावी आहेत आणि खुल्या किंवा लॅप्रोस्कोपिक तंत्राचा वापर करून केल्या जाऊ शकतात.

केस अभ्यास

श्रीमती अविका नागर (नाव बदलले आहे) या रुग्णाने वेबसाईटच्या माध्यमातून आमच्याशी संपर्क साधून नाभीसंबधीच्या हर्नियाची तक्रार केली. तिच्या दुसऱ्या गरोदरपणानंतर ही स्थिती विकसित होऊ लागली. तिने ऑनलाइन संशोधनाद्वारे प्रिस्टिन केअरबद्दल जाणून घेतले आणि डॉ. सुषमा एस. चांडक यांनी तिच्या चिंता व्यक्त केल्या. तिची लक्षणे गंभीर होत असल्याने डॉक्टरांनी हर्निया दुरुस्त करण्यासाठी शस्त्रक्रियेचा सल्ला दिला. 

रुग्णाच्या विनंतीनुसार चार दिवसांनी म्हणजे आठवड्याच्या शेवटी शस्त्रक्रिया करण्याचे ठरविण्यात आले. डॉ. सुषमा यांनी नाभीसंबधीचा हर्निया दुरुस्त करण्यासाठी लॅप्रोस्कोपिक तंत्राचा वापर केला. त्याच दिवशी श्रीमती नागर यांना डिस्चार्ज देण्यात आला आणि त्या खूप लवकर (२ आठवड्यांत) बरी झाल्या. पुनर्प्राप्तीच्या कालावधीत ती खूप काळजी घेत असल्याने तिच्या बाबतीत केवळ एका पाठपुराव्याची आवश्यकता होती. शस्त्रक्रिया यशस्वी झाली आणि प्रिस्टीन केअरने दिलेल्या सेवेबद्दल श्रीमती अविका खूप समाधानी होत्या. 

ग्रेड आणि प्रकार विभाग

नाभीसंबधीच्या हर्निया दुरुस्तीसाठी वापरली जाणारी तंत्रे

ओपन सर्जरी

नाभीसंबधीच्या हर्नियाची दुरुस्ती करण्यासाठी हा पारंपारिक दृष्टीकोन आहे. या तंत्रात एक मोठी चीर केली जाते ज्याद्वारे अंतर्गत अवयवांमध्ये प्रवेश केला जातो. हर्निएटेड अवयव मागे ढकलला जातो आणि स्नायूंच्या भिंतीतील उघडणे टाके घालून किंवा हर्निया जाळी वापरून व्यवस्थित बंद केले जाते.

लैप्रोस्कोपिक सर्जरी

हर्निया दुरुस्तीसाठी हे एक कमीतकमी आक्रमक तंत्र आहे. यात लॅप्रोस्कोपिक वापरणे समाविष्ट आहे ज्यात एका टोकाला कॅमेरा जोडलेला आहे. लॅप्रोस्कोप अंतर्गत अवयवांचे स्पष्ट दृश्य प्रदान करते. पोटाच्या बटणातून हर्निएटेड अवयव परत आत ढकलला जातो आणि चीराद्वारे एक जाळी घातली जाते आणि स्नायूंच्या भिंतीतील