मोतीबिंदू शस्त्रक्रियेसाठी सर्वोत्तम लेन्स (आयओएल)

रुग्णासाठी सर्वोत्तम आयओएल कसे निवडले जाते?

या प्रश्नाचे एकही उत्तम उत्तर नाही. खालील घटकांच्या आधारे रुग्णाकडून रुग्णासाठी सर्वोत्तम आयओएल ची निवड केली जाते- 

जीवनशैली आणि प्राधान्ये

• ज्या लोकांची जीवनशैली सक्रिय आहे आणि बर्याचदा बाहेरील क्रियाकलापांमध्ये व्यस्त असतात त्यांना दूरच्या दृष्टीशी तडजोड करण्याची शक्यता कमी असते. अशा प्रकारे, ते मायोपिया दुरुस्तीसह मोनोफोकल लेन्स निवडतात. 
• याउलट, जे लोक संगणकावर लिहितात किंवा काम करण्याची आवश्यकता आहे त्यांना जवळच्या स्पष्ट दृष्टीची आवश्यकता असेल. अशा प्रकारे, ते हायपरोपिया सुधारणेसह मोनोफोकल लेन्स निवडण्याची शक्यता आहे. 
• जे लोक खूप प्रवास करतात त्यांना चष्म्याचा अजिबात त्रास व्हायचा नाही. म्हणून, ते मल्टीफोकल लेन्सेस निवडण्याची शक्यता आहे. 

पूर्वीपासून अस्तित्वात असलेल्या अटी

काचबिंदू, कॉर्नियल डिसऑर्डर, वयाशी संबंधित मॅक्युलर डीजेनेरेशन इत्यादी डोळ्यांची विद्यमान स्थिती असलेले लोक मल्टीफोकल लेन्ससाठी चांगले उमेदवार नाहीत. त्यामुळे डोळ्यांच्या सर्वंकष तपासणीनंतर डॉक्टरांकडून त्यांच्यासाठी योग्य प्रकारची लेन्स सुचवली जाते. 

आयओएलची किंमत

निर्णय प्रक्रियेत योगदान देणाऱ्या रुग्णांसाठी खर्च हा एक प्रमुख घटक आहे. पारंपारिक आयओएल प्रीमियम आयओएलपेक्षा कमी खर्चिक असतात, म्हणून रुग्ण मानक आयओएल निवडण्याची शक्यता असते. शिवाय, प्रीमियम आयओएलचा खर्च आरोग्य विम्याद्वारे कव्हर केला जात नाही. त्यामुळे रुग्ण स्वत:च्या बजेटनुसार निर्णय घेतो. 

डॉक्टर सामान्यत: रुग्णासाठी सर्वात योग्य लेन्स प्रकाराची शिफारस करतात. पण अंतिम निर्णय हा रुग्णावरच अवलंबून असतो.

आयओएल साहित्य

सुरुवातीचे आयओएल थर्मल प्लास्टिक सामग्रीसह बनवले गेले होते, परंतु त्या सामग्रीमुळे शस्त्रक्रियेनंतर गुंतागुंत झाली आणि त्यावर काही निर्बंध देखील होते. सुरुवातीचे आयओएल थर्मल प्लास्टिक सामग्रीसह बनवले गेले होते, परंतु त्या सामग्रीमुळे शस्त्रक्रियेनंतर गुंतागुंत झाली आणि त्यावर काही निर्बंध देखील होते. 

आयओएलसाठी सर्वात सामान्यपणे वापरली जाणारी सामग्री अशी आहे- 

पीएमएमए (पॉलीमेथिलमेथाक्रिलेट)

एकेकाळी या लेन्सेस उत्कृष्टतेचे मानक होते. तथापि, शस्त्रक्रिया तंत्रात, विशेषत: सूक्ष्म प्रक्रियेतील प्रगतीमुळे, ते त्यांच्यासाठी तितके सक्षम आणि अनुकूल नाहीत. 

सिलिकॉन 

मायक्रो चीरांसाठी अधिक योग्य, प्रगत सिलिकॉन आणि अॅक्रेलिक्स बर्याच रूग्णांसाठी लोकप्रिय पर्याय बनले आहेत. हे मऊ आणि फोल्डेबल निष्क्रिय पदार्थ सर्जनला लेन्स फोल्ड करण्यास आणि अगदी लहान चीराद्वारे लेन्स कॅप्सूलमध्ये घालण्यास अनुमती देतात. 

हायड्रोफोबिक अॅक्रेलिक

मायक्रोसर्जरीसाठी आदर्शपणे उपयुक्त, हायड्रोफोबिक अॅक्रेलिक लेन्स फोल्ड करणे खूप सोपे आहे आणि त्यात ब्लू-लाइट फिल्टरिंग वैशिष्ट्य आहे जे अतिनील आणि इतर दिव्यांपासून डोळ्याला चांगले संरक्षण प्रदान करते. अशा प्रकारे, इतर दृष्टी समस्या ंची शक्यता लक्षणीय रित्या कमी होते. 

इंट्राओक्युलर लेन्ससाठी लोकप्रिय ब्रँड

उच्च दर्जाच्या मोतीबिंदू लेन्स किंवा इंट्राओक्युलर लेन्स तयार करणारे सर्वात लोकप्रिय भारतीय आणि परदेशी ब्रँड आहेत- 

• जॉन्सन अँड जॉन्सन (जे अँड जे)
• बास्क आणि लोंबकळणे 
• झीझ 
• रायनर लेन्स 
• होया लेन्स 
• अल्कॉन/अबोट 
• अप्पासामी 
• ऑरोलाब 
• लोकर 

आयओएल इम्प्लांट्सशी संबंधित जोखीम आणि गुंतागुंत

इंट्राओक्युलर लेन्स इम्प्लांट्सच्या वापराशी खालील जोखीम आणि गुंतागुंत संबंधित आहेत- 

• गलत आईओएल पावर 
• कॉर्नेल विघटन 
• हायफेमा 
• यूव्हिटिस 
• तीव्र दाह 
• संक्रमण 
• वाढ डोळा दबाव किंवा ग्लूकोमा 
• लेंस रिप्लेसमेंट सर्जरी
• रेटिनल डिटेचमेंट 

मोतीबिंदू शस्त्रक्रियेसाठी इंट्राओक्युलर लेन्स (आयओएल) चे फायदे

मोतीबिंदू शस्त्रक्रियेसाठी इंट्राओक्युलर लेन्स वापरणे खालील बाबींमध्ये फायदेशीर ठरते- =

• सुधारित आणि स्पष्ट दृष्टी 
• मायोपिया, हायपरोपिया, अॅस्टिग्मॅटिझम आणि प्रेस्बिओपिया असलेल्या रूग्णांसाठी योग्य
• मुले आणि प्रौढ वापरासाठी सुरक्षित 
• सानुकूल डोळ्यांची निवास व्यवस्था 
• गुंतागुंत होण्याची कमीतकमी शक्यता असलेले दीर्घकाळ टिकणारे परिणाम 
• चष्मा किंवा कॉन्टॅक्ट लेन्सपासून स्वातंत्र्य 

आयओएल विघटित झाल्यास काय होते?

इंट्राओक्युलर लेन्सचे विघटन ही मोतीबिंदू शस्त्रक्रियेची एक दुर्मिळ गुंतागुंत आहे. या गुंतागुंतीत, लेन्स धारण करणार्या कॅप्सूलमधून बाहेर जाते, ज्यामुळे दृष्टी विस्कळीत होते. जेव्हा लेन्स धरणारी कॅप्सूल फुटते किंवा तडजोड होते तेव्हा हे उद्भवते. 

लेन्समुळे रेटिना डिटेचमेंट, रक्तस्त्राव, इंट्राओक्युलर जळजळ, मॅक्युलर एडेमा, काचबिंदू आणि कॉर्नियल एडेमाचा धोका वाढू शकतो. 

ही गुंतागुंत शस्त्रक्रियेनंतर काही दिवस किंवा वर्षानंतर उद्भवू शकते. मूळ शस्त्रक्रिया, डोळ्याला आघात किंवा लेन्स कॅप्सूल स्थिरतेवर परिणाम करणारा रोग संबंधित घटक असू शकतो. असे रोग संयोजी ऊतक विकार, स्यूडोएक्सफोलिएशन सिंड्रोम किंवा यूव्हिटिस आहेत. 

आयओएल डिसलोकेशनसाठी उपचार

जर आपला इंट्राओक्युलर लेन्स विघटित झाला असेल तर डॉक्टर डोळ्याची पूर्णपणे तपासणी करेल आणि समस्येच्या तीव्रतेचे दस्तावेजीकरण करेल. समस्येच्या व्याप्तीनुसार, उपचारांसाठी सर्वात योग्य दृष्टीकोन निवडला जातो. 

उपचारात, रेटिनाचे नुकसान टाळण्यासाठी डोळ्याच्या पोकळीत भरणारे व्हिट्रियस जेल काढून टाकले जाते. अव्यवस्थित आयओएलची दुरुस्ती यापैकी एका पद्धतीसह केली जाते- 

• आयओएल रेस्क्यू / रिपोझिशन- विघटित लेन्स अधिक स्थिर ठिकाणी पुनर्स्थित केली जाते. जेव्हा विद्यमान लेन्स खराब होत नाही आणि स्पष्ट दृष्टीसाठी सुरक्षितपणे संरक्षित केली जाऊ शकते तेव्हा ही पद्धत वापरली जाते. 
• आयओएल एक्सचेंज– या पद्धतीत विद्यमान आयओएल काढून टाकले जाते आणि नवीन आयओएल काळजीपूर्वक आणि सुरक्षितपणे डोळ्यात रोपण केले जाते.