भारतात गायनेकोमास्टिया (पुरुष स्तन कमी करणे) शस्त्रक्रिया

गायनेकोमास्टियाची लक्षणे कोणती आहेत?

• गायनेकोमास्टियाची लक्षणे कोणती आहेत?

• स्तनांची असमान सूज

• – स्तनांमध्ये वेदना किंवा कोमलता

• निप्पल डिस्चार्ज

• एरिओलाच्या व्यासात वाढ

गायनेकोमास्टियाचे प्रकार आणि त्यांचे उपचार

गायनेकोमास्टिया दोन प्रकारचा असतो- ट्रू गायनेकोमास्टिया आणि स्यूडोजाइनकोमास्टिया. खऱ्या गायनेकोमास्टियामध्ये, केवळ स्तन ग्रंथीच्या ऊती उपस्थित असतात. याउलट, स्यूडोजाइनकोमास्टियामध्ये, प्रामुख्याने चरबीयुक्त ऊती स्तनांचे स्वरूप देतात.

खर् या गायनेकोमास्टियाचा उपचार करण्यासाठी, शल्यचिकित्सक ग्रंथीच्या ऊती कायमस्वरूपी काढून टाकण्यासाठी ग्रंथी काढून टाकण्याचे तंत्र वापरतो. आणि स्यूडोजाइनकोमास्टियाच्या उपचारांसाठी, सर्जन लिपोसक्शन वापरतो कारण बहुतेक चरबीयुक्त ऊती या तंत्राद्वारे यशस्वीरित्या काढून टाकल्या जाऊ शकतात.

लहान किशोरवयीन आणि मुलांमध्ये, हार्मोन्स स्थिर होताच स्तन अदृश्य होतील. परंतु प्रौढांमध्ये, योग्य उपचारांशिवाय स्थिती दूर होत नाही. आणि गायनेकोमास्टिया उपचारांसाठी सर्वोत्तम उपचार पद्धत म्हणजे शस्त्रक्रिया. शस्त्रक्रियेला पुरुष स्तन कमी करण्याची शस्त्रक्रिया म्हणून ओळखले जाते.

तंत्रज्ञान प्रगत होण्यापूर्वी, स्तनाच्या ऊतींना खुल्या शस्त्रक्रियेद्वारे तयार केले जात होते, जे आक्रमक स्वरूपाचे होते. परंतु आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे, आता पुरुष स्तन कमी करण्याची शस्त्रक्रिया दोन पैकी एक तंत्र किंवा दोघांचे संयोजन वापरून केली जाते:

• लिपोसक्शन– हे एक तंत्र आहे जे स्तनांमध्ये जास्त चरबीच्या ऊती असल्यास वापरले जाते. लेसर, अल्ट्रासाऊंड-सहाय्यित इत्यादी चरबीयुक्त ऊती काढून टाकण्यासाठी विविध तंत्रे उपलब्ध आहेत. लिपोसक्शन कॅन्युला एका लहान चिराद्वारे लक्ष्यित भागात घातला जातो आणि सक्शनद्वारे चरबी काढून टाकली जाते.
• ग्रंथी उत्सर्जन – या तंत्राचा उपयोग ग्रंथीच्या ऊती काढून टाकण्यासाठी केला जातो कारण ते चरबीच्या ऊतींसारखे तोडले जाऊ शकत नाहीत. ग्रंथींची काळजीपूर्वक तपासणी करणे आवश्यक आहे. अरिओलाभोवती एका लहान चीराद्वारे ऊतींना बाहेर काढण्यासाठी स्कॅल्पेलचा वापर केला जातो. एकदा ऊती काढून टाकल्यानंतर, चीरा बंद केले जातात आणि बरे होण्यासाठी सोडले जातात.

सामान्यत: गायनेकोमास्टियामध्ये, चरबीयुक्त ऊती आणि ग्रंथी ऊतक दोन्ही उपस्थित असतात. यामुळे, गायनेकोमास्टियावर कायमस्वरूपी उपचार करण्यासाठी ही दोन तंत्रे एकत्र केली जातात.

शस्त्रक्रियेदरम्यान जोखीम आणि गुंतागुंत

गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रिया सामान्यत: कमीतकमी जोखीम असलेली एक सुरक्षित प्रक्रिया असते. शस्त्रक्रिया सुरू असताना रुग्णाच्या आरोग्याला अजिबात धोका होणार नाही, याची काळजी डॉक्टर घेतील. तरीही, असे काही धोके आहेत जे शस्त्रक्रिया करण्यापूर्वी रुग्णाला माहित असणे आवश्यक आहे. यामध्ये हे समाविष्ट आहे:

• रक्तस्त्राव
• मज्जातंतू, रक्तवाहिन्या, स्नायू इत्यादी खोल संरचनेचे नुकसान.
• ऊतक ांचा मृत्यू

आपल्या शेजारी अनुभवी आणि प्रशिक्षित सर्जन असल्यास या गुंतागुंत क्वचितच उद्भवतात. शिवाय, शस्त्रक्रियेपूर्वी सर्व संभाव्य जोखीम आणि गुंतागुंत यावर चर्चा केल्यानंतर डॉक्टर आपल्याला संमती फॉर्मवर स्वाक्षरी करण्यास सांगतील.

शस्त्रक्रियेची तयारी कशी करावी?

पुरुष स्तन कमी करण्याच्या शस्त्रक्रियेची तयारी करण्यासाठी, डॉक्टर प्रथम आपल्याला हे विचारेल:

• आपल्याकडे काही मूलभूत वैद्यकीय परिस्थिती आहे की नाही हे पाहण्यासाठी योग्य प्रकारे निदान करा
• आगामी शस्त्रक्रियेसाठी आपल्या शरीरास तयार करण्यासाठी काही औषधे घ्या आणि इतर औषधे समायोजित करा
• शस्त्रक्रियेच्या कमीतकमी 4 आठवड्यांपूर्वी धूम्रपान पूर्णपणे टाळा
• – एस्पिरिन, दाहक-विरोधी औषधे, हर्बल पूरक आहार किंवा रक्त पातळ करणे टाळा, कारण ते शस्त्रक्रियेदरम्यान रक्तस्त्राव होण्याचा धोका वाढवू शकतात.

गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रियेचे यश दर आणि सुरक्षितता आपण उपचारांसाठी किती चांगल्या प्रकारे तयारी करता आणि आपल्याला आपल्या जीवनशैलीनिवडींचा परिणाम समजतो की नाही यावर अवलंबून असते.

पुरुष स्तन कमी करण्याच्या शस्त्रक्रियेनंतर काय अपेक्षा करावी?

शस्त्रक्रियेनंतर लगेचच, आपल्याला छातीच्या आकार आणि स्वरूपात सुधारणा दिसेल. एकदा अॅनेस्थेसिया संपल्यानंतर, आपल्याला काही दिवस दुखणे जाणवू शकते. छातीच्या भागात जखम झाकण्यासाठी ड्रेसिंग असतील आणि केवळ कमीतकमी वेदना होतील. आवश्यक असल्यास, आपल्याला आराम मिळविण्यात मदत करण्यासाठी डॉक्टर वेदना औषधे लिहून देऊ शकतात.

आपण रुग्णालय सोडण्यापूर्वी, आहारतज्ञ पदार्थांची यादी प्रदान करेल जे आपल्याला लवकर बरे होण्यास मदत करेल. आपल्याला त्याच दिवशी किंवा शस्त्रक्रियेनंतर दुसर्या दिवशी रुग्णालयातून डिस्चार्ज दिला जाईल. याशिवाय छातीचे स्नायू धरून ठेवण्यासाठी आणि शस्त्रक्रियेनंतरची सूज कमी करण्यासाठी कॉम्प्रेशन कपडे घालावे लागतील.

गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रिया कोण करू शकते?

खालील निकष ांची पूर्तता केल्यास पुरुष गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रियेसाठी आदर्श उमेदवार मानला जातो-

• जर स्थिती इतकी प्रगत झाली असेल की ज्यामुळे पुरुषाला शारीरिक किंवा सामाजिक अस्वस्थता येते.
• माणूस एकंदरीत निरोगी आहे, म्हणजे इतर मूलभूत वैद्यकीय परिस्थिती किंवा जीवघेणा आजार नाहीत.
• स्तनांचा विकास स्थिर झाला आहे.
• जर तो पुरुष धूम्रपान न करणारा आणि अंमली पदार्थ न घेणारा असेल तर.
• उपचारांकडे पाहण्याचा माणसाचा दृष्टीकोन सकारात्मक असतो आणि वास्तववादी अपेक्षा असतात.

पुरुष स्तन कमी करण्याच्या शस्त्रक्रियेचे फायदे

इतर उपचार पर्यायांपेक्षा पुरुषांमध्ये वाढलेले स्तन कमी करण्यासाठी शस्त्रक्रिया निवडण्याचे शीर्ष 5 फायदे येथे आहेत.

• वाढीव पुरुषी आकार– गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रिया निवडण्याचा पहिला फायदा म्हणजे यामुळे छातीतील अतिरिक्त ऊती काढून टाकल्या जातात आणि परिणामी शरीराचा आकार सपाट आणि स्नायूंचा होतो.
• आत्मविश्वास आणि आत्मसन्मान वाढतो– गायनेकोमास्टियामुळे रुग्णाचा आत्मविश्वास आणि आत्मसन्मान कमी होतो कारण ते महिलांसारखे स्तन विकसित करतात. गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रियेनंतर, लोकांमध्ये उच्च उत्साह असतो आणि आत्मविश्वास वाढतो.
• उत्तम मुद्रा – छातीवरील अतिरिक्त चरबी आणि ऊतींच्या अतिरिक्त वजनामुळे रुग्णाची मुद्रा विकृत होते. त्यानंतर रुग्णाच्या मूळ ताकदीशी तडजोड केली जाते. शस्त्रक्रियेने यावरही तोडगा निघतो.
• शारीरिक हालचाली करणे सोपे – धावणे, स्किपिंग, पोहणे अशा अनेक क्रियांमुळे गायनेकोमास्टियाच्या रुग्णांना करणे अवघड होते. गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रियेनंतर, आपण घेत असलेल्या कोणत्याही शारीरिक क्रियाकलापादरम्यान आपण कोणत्याही अस्वस्थतेशिवाय छाती लावू शकता.
• यापुढे सामाजिक लाजिरवाणेपणा नाही– गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रियेनंतर सामाजिक समारंभात व्यक्तीला आता लाज वाटण्याची किंवा लाज वाटण्याची गरज नाही. सपाट छातीचे कंटूर रूग्णांना चांगल्या गुणवत्तेच्या आरामाचा अनुभव घेण्यास मदत करते आणि त्यांना कोणत्याही भावनिक सामानापासून मुक्त करते.

गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रियेनंतर पुनर्प्राप्ती

गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रिया पुनर्प्राप्ती जटिल नाही. शस्त्रक्रियेनंतर २ ते ४ आठवड्यांत रुग्ण बरा होण्याची शक्यता असते. रुग्णाला सुरळीत आणि जलद पुनर्प्राप्तीसाठी खालील टिप्स दिल्या जातील.

• आहार

शस्त्रक्रियेनंतर ताबडतोब आपण द्रव आहारावर असाल. मग आपण हळूहळू घन आहाराकडे वळू शकता. आपण निरोगी पदार्थ आणि भरपूर पाणी खाल्ल्याचे सुनिश्चित केले पाहिजे. इच्छित परिणाम मिळविण्यासाठी कमीतकमी एक महिना शस्त्रक्रियेनंतर मद्यपान आणि धूम्रपान टाळण्याचा प्रयत्न करा.

• शारीरिक क्रिया

शस्त्रक्रियेनंतर पहिले 24 तास आपल्याला भरपूर विश्रांती घेण्याचा सल्ला दिला जातो. त्यानंतर, वाहन चालविणे, मशीनरी चालविणे किंवा जड वजन उचलणे यासारख्या कोणत्याही प्रकारची कठोर क्रिया करणे टाळा. जरी आपल्याला नेहमीच अंथरूणात राहण्याची आवश्यकता नाही आणि आपण चालण्यास आणि पायऱ्या चढण्यास मोकळे असाल, तरीही आपण आपली मर्यादा ढकलणार नाही याची काळजी घ्या. जसजसे आपले शरीर बरे होईल तसतसे आपण कोणत्याही त्रासाशिवाय सर्व क्रियाकलाप पुन्हा सुरू करण्यास सक्षम असाल.

• जखमेची काळजी

छातीच्या ऊती जागेवर राहतात आणि सूज लवकर कमी होते याची खात्री करण्यासाठी, डॉक्टर आपल्याला दिवसभरात कमीतकमी 2-3 आठवडे कॉम्प्रेशन कपडे घालण्याची शिफारस करतील. कालांतराने, आपण कपड्याचा वापर 12 तासांपर्यंत मर्यादित ठेवू शकता.

• औषधोपचार

पुनर्प्राप्ती प्रक्रियेदरम्यान, आपल्याला इबुप्रोफेन, अॅस्पिरिन इत्यादी औषधे घेणे टाळावे लागेल. ही औषधे रक्त गोठण्याच्या प्रणालीत व्यत्यय आणू शकतात आणि गुंतागुंत होण्याचा धोका वाढवू शकतात. जर आपण नियमितपणे इतर औषधे घेत असाल तर ती देखील सर्जनद्वारे साफ केली पाहिजेत.

गायनेकोमास्टियावर वेळीच उपचार न केल्यास काय होते?

गायनेकोमास्टियावर उपचार न केल्यास सामान्यत: व्यक्तीवर शारीरिक आणि मानसिक दोन्ही परिणाम होतात.

शारीरिक प्रभाव

• स्तनाच्या ऊती लपवण्यासाठी व्यक्ती स्लूच करण्यास सुरवात करेल, ज्याचा आसनावर परिणाम होतो.
• स्तनांच्या वजनामुळे, त्या व्यक्तीस तीव्र पाठदुखीचा अनुभव येऊ शकतो.
• कालांतराने रुग्णाला पाठीचा कणा विकृत होऊ शकतो.

मनोवैज्ञानिक प्रभाव

• त्या व्यक्तीस त्यांच्या सहकाऱ्यांमध्ये आत्म-जागरूक वाटू शकते आणि चिडचिड होऊ शकते.
• दिसण्यातील शारीरिक बदलांमुळे व्यक्ती आत्म-जागरूक होऊ शकते आणि आपला आत्मविश्वास गमावू शकते.
• छेडछाड आणि टोमणे यामुळे व्यक्ती नैराश्यात जाऊ शकते आणि इतर भावनिक समस्यांना सामोरे जाऊ शकते.

गायनेकोमास्टिया उपचारांसाठी वैकल्पिक पर्याय

बर्याच प्रकरणांमध्ये, प्राथमिक कारण ओळखल्यानंतर आणि त्याकडे लक्ष दिल्यानंतर गायनेकोमास्टिया स्वतःच निराकरण होते. उदाहरणार्थ, एखाद्या औषधाच्या परिणामामुळे स्तन ांची वाढ होऊ लागल्यास, औषध थांबवून आणि पर्यायी औषध ाचा वापर करून वाढ थांबविली जाऊ शकते. परंतु आपल्याला माहित असले पाहिजे की स्तनाच्या ऊतींची वाढ थांबेल, परंतु परिणाम उलट होणार नाहीत.

गायनेकोमास्टियाचा उपचार करण्याचा शस्त्रक्रिया हा एकमेव निश्चित मार्ग आहे. तथापि, अशा काही पद्धती उपलब्ध आहेत ज्या छातीच्या प्रदेशाचा देखावा सुधारू शकतात. खालील पर्याय काही प्रमाणात उपयुक्त ठरू शकतात-

• औषधे- बर्याच लोकांचा यावर विश्वास बसत नाही, परंतु गायनेकोमास्टियाच्या उपचारांसाठी विशेषत: कोणतीही औषधे उपलब्ध नाहीत. काही डॉक्टर गायनेकोमास्टियासाठी टॅमोक्सिफेन, डॅनाझोल, क्लोमीफेन इत्यादी लिहून देतात. तथापि, त्यांना यूएसएफडीएने मान्यता दिलेली नाही आणि ही औषधे प्रत्यक्षात स्थितीचा उपचार करण्यासाठी कार्य करतात हे सिद्ध करण्यासाठी कोणतेही महत्त्वपूर्ण पुरावे नाहीत.
• हार्मोन रिप्लेसमेंट थेरपी– काही प्रकरणांमध्ये, पुरुषांमध्ये हार्मोनल संतुलन पुनर्संचयित करण्यासाठी हार्मोन रिप्लेसमेंट थेरपी देखील सुचविली जाते. यात टेस्टोस्टेरॉनसह इस्ट्रोजेन संप्रेरक बदलणे समाविष्ट आहे. परंतु जेव्हा हायपोगोनॅडिझममुळे हार्मोनल असंतुलन होते तेव्हा हे सहसा कार्य करते.
• प्रेरक औषधांची समाप्ती – शरीरात हार्मोनल असंतुलन निर्माण करणारी विविध औषधे आहेत. म्हणून, पहिली गोष्ट म्हणजे एकतर ती औषधे थांबवा किंवा डॉक्टरांना वैकल्पिक औषधे विचारा ज्याचे कोणतेही दुष्परिणाम नाहीत.
• व्यायाम – व्यायामामुळे स्तनाच्या ऊतींवर कोणताही परिणाम होत नसला तरी स्तनांच्या खालचे स्नायू घट्ट होण्यास मदत होते. यामुळे छातीच्या भागाचा देखावा सुधारेल.

या पद्धती सहसा दीर्घ काळासाठी मदत करत नाहीत. परिणामी रुग्णाला प्रभावी उपायासाठी शस्त्रक्रियेवर अवलंबून राहावे लागते.

केस स्टडी

काही महिन्यांपूर्वी, ७ मे रोजी श्री. शिवांक कपूर (नाव बदलले आहे) यांनी वाढलेल्या स्तनाच्या ऊतींबद्दल आमच्याशी संपर्क साधला. त्याला ग्रेड ३ गायनेकोमास्टिया होता आणि या समस्येपासून मुक्तहोण्यासाठी शस्त्रक्रिया करायची होती. तो आपल्या लग्नाचा बेत आखत होता; त्यामुळे लवकरात लवकर शस्त्रक्रिया करणे त्याच्यासाठी आवश्यक होते. आपल्याकडे असलेल्या सर्वोत्कृष्ट डॉक्टरांपैकी एक डॉ. अश्विनी कुमार यांनी हे प्रकरण हाताळले आणि पुरुष स्तन कमी करण्याची शस्त्रक्रिया केली. रुग्णाकडे चरबी आणि ग्रंथी दोन्ही ऊती होत्या, ज्या काढल्या गेल्या आणि काळजीपूर्वक काढल्या गेल्या. शस्त्रक्रियेचे परिणाम २-३ दिवसांत दिसून आले. रुग्ण निरोगी असल्याने आणि शस्त्रक्रियेचे परिणाम बदलू शकतील अशा कोणत्याही सवयी नसल्यामुळे प्रक्रियेत जास्त जोखीम नव्हती.

शिवांक यांनी आपल्या शरीराची चांगली काळजी घेतली आणि डॉ. अश्विनी यांनी दिलेल्या सर्व सूचनांचे पालन केले. दुसऱ्या आठवड्यात त्याची जखम बरी झाली आणि लग्नाआधी जखमाही पूर्णपणे गायब झाल्या. तो निकालावर समाधानी होता आणि एका महिन्यात पूर्णपणे बरा झाला.

भारतात गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रियेचा खर्च

भारतात गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रियेचा खर्च रु. ३८,००० आणि रु. अंदाजे ७०,०००. हा अंदाजित खर्च आहे जो विविध घटकांमुळे एका रुग्णापासून दुसर्या रुग्णापर्यंत बदलतो. गायनेकोमास्टिया शस्त्रक्रियेच्या खर्चावर परिणाम करणारे काही प्रमुख घटक खाली नमूद केले आहेत-

• ग्रेड ऑफ गायनेकोमास्टिया
• गायनेकोमास्टिया उपचारांसाठी वापरले जाणारे तंत्र
• डॉक्टर आणि भूलतज्ज्ञांची फी
• रुग्णालयात दाखल होण्याचा खर्च
• निदान चाचण्या आणि मूल्यमापन
• निर्धारित औषधे
• शस्त्रक्रियेनंतरची काळजी, समर्थन आणि पाठपुरावा सल्ला

प्रिस्टिन केअरमधील सर्वोत्तम प्लास्टिक सर्जनचा सल्ला घ्या आणि गायनेकोमास्टियाच्या किंमतीचा अंदाज मिळवा.